Günümüzün kapalı mekan odaklı yaşam koşulları nedeniyle yaygınlaşan D vitamini yetersizliği, kemik bozukluklarından çeşitli kronik hastalıklara kadar pek çok sağlık sorununa zemin hazırlıyor. Vücut için hayati öneme sahip bu vitaminin temel kaynağını doğrudan alınan güneş ışınları oluşturuyor.
İhtiyaç duyulan D vitamininin yüzde 90 ila 95’lik bölümü doğrudan güneş ışığından temin edilirken, kalan yüzde 5 ila 10’luk kısım somon, sardalye, süt, tereyağı, yumurta sarısı, brokoli, maydanoz ve yulaf gibi gıdalardan sağlanıyor. Beslenme tek başına yeterli olmazken, hormon işlevi gören D vitamini kalsiyum emilimini artırarak kemik sağlığını, fosfor dengesini ve kas-sinir sisteminin düzenli çalışmasını güvenceye alıyor.
Yetersizlik halinde kemik mineral bozukluğu olan osteomalazi ile osteoporoz gelişebiliyor. Bilimsel araştırmalar; düşük seviyelerin Tip 1 diyabet, multipl skleroz, Crohn hastalığı, romatoid artrit ile meme, prostat ve bağırsak kanserlerine yatkınlığı artırdığını kaydediyor. Hayvan deneyleri ise eksikliğin insülin salınımını bozup obeziteye yol açabildiğini ve üreme fonksiyonlarını baskıladığını gösteriyor.
Yağda çözünen D vitamininin hekim denetimi olmaksızın kullanımı vücutta toksik etki yaratarak damarlarda ve böbreklerde kalsiyum birikimine neden oluyor. Yüksek doz alımı bulantı, kusma, kabızlık, kas-kemik ağrıları, ritim bozukluğu ve ölümcül böbrek yetmezliğini tetikleyebiliyor. Sağlıklı düzeyler için yılda en az bir kez test yapılması ve haftada 3-4 gün kolların iç kısımları ile bacakların ön yüzlerinin koruyucusuz 15-20 dakika güneşlendirilmesi gerekiyor.
