Avrupa Uzay Ajansı verilerine göre, Dünya’nın yörüngesinde biriken insan kaynaklı uzay enkazının toplam kütlesi 17 bin ton sınırını geçti. Milyonlarca atık parça ve işlevini yitirmiş roket ile uydudan oluşan bu kirlilik, uzayda çalışan araçlar için giderek büyüyen bir çarpışma tehlikesi oluşturuyor.
Mevcut gözetleme sistemleri 46 binden fazla yapay cismi anlık olarak izleyebilirken, yörüngedeki aktif uydu sayısının yaklaşık 16 bin olduğu kaydediliyor. Ancak takip edilemeyen küçük parçalarla birlikte uzaydaki atık yoğunluğunun çok daha yüksek seviyelere ulaştığı vurgulanıyor.
Yörüngede Milyonlarca Tehlikeli Parça Bulunuyor
ESA’nın güncel modellemelerine göre, 10 santimetreden büyük yaklaşık 68 bin 450 nesne uzayda başıboş dolaşıyor. Çapı 1 ile 10 santimetre arasındaki parçaların adedinin yaklaşık 1,5 milyon olduğu, 1 santimetrenin altındaki cisimlerin ise yüz milyonları bulduğu hesaplanıyor. Yüksek hızla yol alan bu küçük atıklar, çarptıkları herhangi bir uzay aracında kritik tahribat yaratma potansiyeli taşıyor.
Yörüngedeki tehlikeli birikimi temizlemeyi hedefleyen ESA, ClearSpace-1 göreviyle ömrünü tamamlamış bir uzay aracını yakalayarak atmosferde kontrollü şekilde imha etmeyi amaçlıyor. Bunun yanı sıra gelecekteki uyduların görev sürelerini uzatacak ve uzayda tamir imkânı sunacak yeni teknolojiler üzerinde çalışılıyor.
Mevcut risklerin başında, bir çarpışmanın binlerce yeni enkaza yol açarak diğer araçları da etkilemesi ihtimali yer alıyor. Zincirleme reaksiyon tehlikesini bertaraf etmek amacıyla yörüngedeki çöplerin etkin yöntemlerle toplanması giderek daha kritik hale geliyor.
