Gıda güvenliğindeki küresel gelişmelerin, bilimsel risklerin ve yenilikçi teknolojilerin ele alındığı 9. Uluslararası Gıda Güvenliği Kongresi İstanbul’da başladı. 11 farklı ülkeden yaklaşık 400 uzman ve bilim insanını buluşturan iki günlük organizasyonda, güvenli gıdaya erişim konusu bilimsel ve toplumsal boyutlarıyla masaya yatırılıyor.
Grand Cevahir Hotel & Convention Center’da 5 Kasım’da kapılarını açan etkinlik; Gıda Güvenliği Derneği koordinasyonu, Uluslararası Gıda Koruma Birliği (IAFP) ortaklığı ve Tarım ve Orman Bakanlığı desteğiyle hayata geçiriliyor. Türkiye’de doğrudan gıda güvenliği temasına odaklanan tek organizasyon olma niteliği taşıyan iki yıllık periyotlu kongre; kamu, akademi, sivil toplum ve sektör paydaşlarını 12 oturumda bir araya getiriyor. Program süresince 65 sözlü ve 34 poster sunumu gerçekleştirilecek.
Açılışta gıda arzının tüm toplum kesimlerini ilgilendiren ortak bir sorumluluk alanı olduğu dile getirildi. Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda Kodeks ve Yem Mevzuatı Daire Başkanı Selim Kaplan, gıdanın dünyada stratejik bir baskı unsuruna dönüştüğünü kaydederek Türkiye’nin üretim gücünü korumasının önemine değindi. Türkiye’nin hem iç tüketimini karşıladığını hem de yaklaşık 200 ülkeye gıda ihraç ettiğini belirten Kaplan, gıda okuryazarlığının geliştirilmesini öncelik olarak gördüklerini ve bu yönde çalışmalar yaptıklarını dile getirdi.
Etkinlikte söz alan IAFP Başkanı Dr. Manan Sharma, 4 bin 500’ü aşkın üyeye sahip birliklerinin küresel gıda arzını korumak için bilimsel bilgi paylaşımını ve uluslararası dayanışmayı artırmayı hedeflediğini belirtti. Sharma ayrıca Gıda Güvenliği Derneği’nin en kuvvetli paydaşları arasında yer aldığını kaydetti.
Gıda Güvenliği Derneği Başkanı Filis Gergerli ise güvenli olmayan gıdaların toplum sağlığının yanı sıra ticari ve ekonomik yapıyı doğrudan etkilediğini vurguladı. Dünya Sağlık Örgütü verilerine atıfta bulunan Gergerli, 2021 senesinde güvenli olmayan gıdaların 866 milyon hastalık vakasına ve 1,52 milyon vefata yol açtığını, üretkenlik kaybının ise satın alma gücü farklarına göre 647 milyar dolara vardığını bildirdi. Gergerli yatırımların önemine işaret ederek şu ifadeleri kullandı:
Gıda güvenliği, ülkelerin kalkınma ve gelişim yolculuğunun ayrılmaz parçasıdır. Sağlığı korur; ekonomik dayanıklılığı, üretimde sürekliliği ve uluslararası ticarette güveni güçlendirir
Kongre Başkanı Dr. Samim Saner, geleneksel kontrol metotlarının yetersiz kalabildiğini, risklerin önceden saptanmasında yapay zekâ ve ileri veri analizinin rol oynadığını söyledi. Saner, tesislerde toplanan yoğun verilerin doğru işlenmesi gerektiğini savunarak şöyle konuştu:
Artık yalnızca gerçekleşmiş sorunları tespit eden değil, henüz ortaya çıkmamış sorunları öngörebilen gıda güvenliği sistemlerine ihtiyacımız var. Dünün sorusu, ‘Ürünümüz güvenli mi?’ idi. Yarının sorusu ise, ‘Ürünümüzün güvenliğini tehdit edebilecek değişimi ne kadar erken fark edebiliyoruz?’ olacak.
Oxford Üniversitesi’nden Prof. Charles Spence, açılış oturumunda gastrofizik alanındaki araştırmalarını aktararak görme, koku ve işitme gibi duyuların lezzet algısını nasıl yönlendirdiğini katılımcılarla paylaştı. Kongrenin diğer bir ana başlığını ise gıdalar hakkındaki bilim dışı iddialar ve bilgi kirliliği oluşturdu. Kongre Bilimsel Danışma Kurulu Başkanı Prof. Dr. Barbaros Özer, bilimsel kanıttan yoksun algıların tüketicileri yanlış tercihlere sürükleyebileceği uyarısında bulundu.
Etkinlik kapsamında düzenlenecek panelde Prof. Dr. Ali Esat Karakaya, Prof. Dr. Taner Damcı, Prof. Dr. Barbaros Özer, Prof. Dr. Murat Baş, Prof. Dr. Elgiz Yılmaz Altuntaş ve Levent Küçük, gıdaya dair iddiaların bilimsel temellerini tartışacak. Kongrede ayrıca izlenebilirlik sistemleri, tedarik zinciri güvenliği, mevzuat denetimleri ve yeni teknolojilerin getirdiği imkanlar ayrıntılı olarak incelenecek.
